Skąd biorą się kolory szkła?

Kobalt, miedź, złoto, mangan. Barwa starego szkła to nie farba, tylko chemia ukryta w całej grubości ścianki.

Kolorowe szkło z czasów PRL rzadko jest malowane. Barwę zawdzięcza związkom metali, które huta dodawała do masy szklanej przed wytopem. Kolor jest więc w całej grubości ścianki, nie ściera się i nie blaknie od mycia. Poniżej najważniejsze „przepisy”, które warto znać, oglądając szkło w naszej gablocie.

Błękity i turkusy: kobalt i miedź

Kobalt daje głęboki, chłodny błękit, a wystarczy go bardzo niewiele. Miedź barwi szkło na błękitno i zielonkawo, stąd wiele turkusów. W odpowiednich warunkach wytopu miedź potrafi dać także czerwień.

Zielenie, oliwki i brązy: żelazo i chrom

Żelazo odpowiada za zielenie, oliwki i brązy. To ono nadaje zwykłym butelkom zielonkawy odcień. Chrom daje czystszą, szmaragdową zieleń.

Czerwienie i róże: złoto i selen

Rubinowa czerwień bywa barwiona złotem. Czerwienie i róże daje też selen, a z kadmem powstają czerwienie, oranże i żółcie. Rubin barwiony złotem należał do najkosztowniejszych kolorów, dlatego intensywne rubiny tak przyciągają wzrok kolekcjonerów.

Fiolety, bursztyny i biel

  • Mangan barwi szkło na fioletowo. W mniejszej ilości służył też do „odbarwiania”, czyli tłumienia zielonkawego odcienia z żelaza.
  • Węgiel i siarka dają bursztynowe, miodowe i brązowe tony.
  • Cyna i antymon zmętniają szkło na biało. Tak powstaje szkło mleczne.

Szkło, które świeci: uran

Szkło barwione tlenkiem uranu ma żółto-zielony kolor, a w świetle ultrafioletowym świeci intensywną zielenią. Jest w niewielkim stopniu promieniotwórcze, ale większość takich przedmiotów uznaje się za nieszkodliwe. Najlepiej traktować je jako ozdobę kolekcji.

Kiedy kolor nie jest w masie

Nie każde kolorowe szkło jest barwione w masie. Spotkasz też szkło malowane, lazurowane albo pokryte cienką warstwą kolorowego szkła na bezbarwnym (szkło warstwowe). Zawsze piszemy w opisie, z którą techniką mamy do czynienia, jeśli jesteśmy jej pewni.

Jak oglądać kolor

Szkło najlepiej ocenić w świetle dziennym i pod światło. Ten sam wazon wygląda inaczej na parapecie, a inaczej na półce w głębi pokoju. Jeśli zastanawiasz się nad konkretnym odcieniem, napisz do nas, a dorobimy zdjęcie w innym świetle.