Kolorowe szkło z czasów PRL rzadko jest malowane. Barwę zawdzięcza związkom metali, które huta dodawała do masy szklanej przed wytopem. Kolor jest więc w całej grubości ścianki, nie ściera się i nie blaknie od mycia. Poniżej najważniejsze „przepisy”, które warto znać, oglądając szkło w naszej gablocie.
Błękity i turkusy: kobalt i miedź
Kobalt daje głęboki, chłodny błękit, a wystarczy go bardzo niewiele. Miedź barwi szkło na błękitno i zielonkawo, stąd wiele turkusów. W odpowiednich warunkach wytopu miedź potrafi dać także czerwień.
Zielenie, oliwki i brązy: żelazo i chrom
Żelazo odpowiada za zielenie, oliwki i brązy. To ono nadaje zwykłym butelkom zielonkawy odcień. Chrom daje czystszą, szmaragdową zieleń.
Czerwienie i róże: złoto i selen
Rubinowa czerwień bywa barwiona złotem. Czerwienie i róże daje też selen, a z kadmem powstają czerwienie, oranże i żółcie. Rubin barwiony złotem należał do najkosztowniejszych kolorów, dlatego intensywne rubiny tak przyciągają wzrok kolekcjonerów.
Fiolety, bursztyny i biel
- Mangan barwi szkło na fioletowo. W mniejszej ilości służył też do „odbarwiania”, czyli tłumienia zielonkawego odcienia z żelaza.
- Węgiel i siarka dają bursztynowe, miodowe i brązowe tony.
- Cyna i antymon zmętniają szkło na biało. Tak powstaje szkło mleczne.
Szkło, które świeci: uran
Szkło barwione tlenkiem uranu ma żółto-zielony kolor, a w świetle ultrafioletowym świeci intensywną zielenią. Jest w niewielkim stopniu promieniotwórcze, ale większość takich przedmiotów uznaje się za nieszkodliwe. Najlepiej traktować je jako ozdobę kolekcji.
Kiedy kolor nie jest w masie
Nie każde kolorowe szkło jest barwione w masie. Spotkasz też szkło malowane, lazurowane albo pokryte cienką warstwą kolorowego szkła na bezbarwnym (szkło warstwowe). Zawsze piszemy w opisie, z którą techniką mamy do czynienia, jeśli jesteśmy jej pewni.
Jak oglądać kolor
Szkło najlepiej ocenić w świetle dziennym i pod światło. Ten sam wazon wygląda inaczej na parapecie, a inaczej na półce w głębi pokoju. Jeśli zastanawiasz się nad konkretnym odcieniem, napisz do nas, a dorobimy zdjęcie w innym świetle.
